Në një kohë kur pothuajse çdo aktivitet i përditshëm lidhet me telefonin inteligjent, nga komunikimi dhe pagesat deri te udhëtimet dhe puna, gjithnjë e më shumë njerëz po shqyrtojnë mundësinë e rikthimit te telefonat e thjeshtë. Këto pajisje, të njohura si “dumbphones”, ofrojnë kryesisht telefonata dhe mesazhe, pa shumicën e aplikacioneve që përdoren në smartphone. Por a është realisht e mundur të jetosh pa një telefon inteligjent në një shoqëri që po bëhet gjithnjë e më e varur nga teknologjia? Kjo është pyetja që ka hapur një debat mes lexuesve të The Guardian, të cilët kanë ndarë përvojat dhe vështirësitë e shkëputjes nga ekranet.

Për shumë njerëz, arsyeja kryesore për të hequr dorë nga smartphone është dëshira për të reduktuar kohën e kaluar në rrjetet sociale, njoftimet e vazhdueshme dhe shpërqendrimin. Telefonat inteligjentë janë bërë pjesë e pandashme e jetës, por përdorimi i tyre mund të krijojë ndjesinë se duhet të jemi gjithmonë të disponueshëm. Mesazhet, emailet, videot dhe aplikacionet konkurrojnë vazhdimisht për vëmendjen tonë, duke e bërë të vështirë shkëputjen edhe gjatë kohës së lirë. Për këtë arsye, disa përdorues po zgjedhin pajisje më të thjeshta, me shpresën se do të kenë më shumë kohë për marrëdhëniet personale, leximin dhe aktivitetet jashtë internetit.

Megjithatë, përvojat e ndara në The Guardian tregojnë se kalimi te një telefon i zakonshëm nuk është aq i lehtë sa duket. Shumë shërbime të përditshme kërkojnë tashmë një smartphone. Aplikacionet bankare, kodet e sigurisë për hyrjen në llogari, biletat elektronike, navigimi dhe komunikimi përmes WhatsApp janë vetëm disa prej funksioneve që mund të bëhen më të vështira pa një pajisje inteligjente. Edhe rezervimet e takimeve apo hapja e lidhjeve të dërguara nga institucione të ndryshme mund të krijojnë pengesa për përdoruesit e telefonave të thjeshtë.

Disa lexues propozojnë një zgjidhje të ndërmjetme: të mos hiqet dorë plotësisht nga smartphone, por të kufizohet përdorimi i tij. Një nga mënyrat është fshirja e aplikacioneve që shkaktojnë më shumë shpërqendrim, veçanërisht rrjeteve sociale, dhe çaktivizimi i shumicës së njoftimeve. Në këtë mënyrë, telefoni mbetet i disponueshëm për shërbimet e nevojshme, si banka, transporti apo fotografimi, pa u kthyer vazhdimisht në një burim argëtimi dhe ndërprerjesh.

Një tjetër propozim është përdorimi i dy telefonave. Gjatë ditës, personi mund të mbajë një pajisje të thjeshtë për telefonata dhe mesazhe, ndërsa smartphone-in ta përdorë vetëm në shtëpi ose kur i nevojiten aplikacione të caktuara. Disa përdorues sugjerojnë edhe kalimin e kartës SIM nga një pajisje te tjetra, sipas nevojës. Kjo zgjidhje mund të reduktojë kohën e kaluar në internet, por kërkon organizim dhe nuk është praktike për të gjithë.

Lexues të tjerë thonë se vazhdojnë të përdorin me sukses telefonat tradicionalë, duke i zëvendësuar funksionet e smartphone-it me mjete të tjera. Ata kryejnë veprimet bankare dhe komunikimet elektronike përmes kompjuterit, përdorin karta fizike për pagesat dhe mbajnë një aparat fotografik të veçantë. Sipas tyre, një mënyrë jetese më pak e varur nga telefoni është e mundur, por kërkon planifikim dhe pranimin e disa kufizimeve.

Megjithatë, ka edhe paralajmërime. Disa telefona të thjeshtë mund të kenë probleme me besueshmërinë ose të mos mbështesin shërbime të rëndësishme komunikimi. Për më tepër, shumë njerëz presin që miqtë, kolegët apo familjarët të jenë të disponueshëm përmes aplikacioneve të mesazheve. Mungesa e tyre mund ta vështirësojë koordinimin e aktiviteteve të përditshme. Një lexues thekson gjithashtu se vendimi për të hequr dorë nga smartphone nuk duhet të përfundojë duke ua kaluar partnerëve apo familjarëve përgjegjësinë për të kryer të gjitha veprimet që kërkojnë aplikacione.

Debati tregon se problemi nuk është domosdoshmërisht vetë teknologjia, por mënyra se si ajo përdoret. Një smartphone mund të jetë mjet i dobishëm për sigurinë, organizimin dhe komunikimin, ndërsa përdorimi i pakontrolluar i aplikacioneve mund të krijojë shpërqendrim dhe lodhje. Për këtë arsye, disa lexues argumentojnë se zgjidhja më e mirë nuk është kthimi i plotë te teknologjia e vjetër, por krijimi i kufijve të qartë në përdorimin e pajisjeve.

Artikulli i The Guardian nuk paraqet një studim shkencor që provon se telefonat e thjeshtë përmirësojnë shëndetin mendor, por mbledh përvoja dhe këshilla praktike nga përdorues të ndryshëm. Mesazhi që del nga diskutimi është se nuk ekziston një zgjidhje e vetme për të gjithë. Për disa njerëz, një telefon tradicional mund të jetë zgjedhja e duhur, ndërsa për të tjerë mjafton kufizimi i aplikacioneve dhe njoftimeve. Në një botë ku teknologjia është bërë pothuajse e pashmangshme, sfida kryesore mbetet gjetja e një ekuilibri që lejon përdorimin e përfitimeve të saj, pa ia dorëzuar ekranit të gjithë kohën dhe vëmendjen.